Skip to Content

Instrukcja korzystania z Biblioteki

Serwisy:

Ukryty Internet | Wyszukiwarki specjalistyczne tekstów i źródeł naukowych | Translatory online | Encyklopedie i słowniki online

Translator:

Kosmos
Astronomia Astrofizyka
Inne

Kultura
Sztuka dawna i współczesna, muzea i kolekcje

Metoda
Metodologia nauk, Matematyka, Filozofia, Miary i wagi, Pomiary

Materia
Substancje, reakcje, energia
Fizyka, chemia i inżynieria materiałowa

Człowiek
Antropologia kulturowa Socjologia Psychologia Zdrowie i medycyna

Wizje
Przewidywania Kosmologia Religie Ideologia Polityka

Ziemia
Geologia, geofizyka, geochemia, środowisko przyrodnicze

Życie
Biologia, biologia molekularna i genetyka

Cyberprzestrzeń
Technologia cyberprzestrzeni, cyberkultura, media i komunikacja

Działalność
Wiadomości | Gospodarka, biznes, zarządzanie, ekonomia

Technologie
Budownictwo, energetyka, transport, wytwarzanie, technologie informacyjne

Instrukcja korzystania z Biblioteki

Sprzęt

1. Wyszukiwarka MS Internet Explorer nie odtwarza właściwie grafiki. Najlepiej używać każdej innej (Firefox, Flock, Seamonkey, Opera, Safari itp.).
2. Wystarczy ekran o rozdzielczości 1024 x 768. Połączenie z Internetem nie musi być bardzo szybkie.

Koncepcja Biblioteki

3. Podobnie jak pierwotna wersja Biblioteki, ta również została zorganizowana z myślą o Czytelnikach nie mających czasu na klikanie i posiadających słabe połączenie z Internetem oraz nie najnowszy sprzęt. Toteż np. odnośniki do czasopism prowadzą od razu do spisów treści, a do zasobów bazodanowych (np. do Ukrytego Internetu) prowadzą od razu okienka przeszukiwania takich baz. Oczywiście tam, gdzie to jest możliwe.
4. Przez tych 10 lat, jakie upłynęły od powstania pierwszej Biblioteki, dostęp do oryginalnych źródeł w Internecie zmienił się.
a) Przede wszystkim pojawiła się ogromna ilość czasopism naukowych dostępnych nieodpłatnie, głównie na zasadach Open Access. Toteż obecnie one właśnie stanowią główne zasoby Biblioteki.
b) Najwięcej w Bibliotece jest tego, czego nie widać. Są to tysiące streszczeń artykułów naukowych i referatów, wraz z odnośnikami prowadzącymi do oryginałów, poczynając od przełomu 2010 i 2011 roku. Codziennie przybywa od kilkudziesięciu do kilkuset streszczeń.
c) Zmienił się "rynek" wyszukiwarek do źródeł naukowych i naukowo-technicznych. Nadal działają takie, jak Scirus, ale upadły koncepcje "inteligentnych" (np. opartych na "inteligentnych agentach"). Nowe inicjatywy podobnego rodzaju, jak np. głośna Hakia, ugięły się pod presją komercji. Pojawiły się natomiast nowe interesujące rozwiązania, takie jak Wolfram Alpha, czy wyszukiwarki wyświetlające wyszukania w postaci graficznej. Sporą popularność uzyskały wyszukiwarki federacyjne, z których każda przeszukuje wiele baz danych (Ukryty Internet), dzięki upowszechnieniu standardu Otwartych Archiwów (OAI). Przykładem jest wyszukiwarka Federacji Bibliotek Cyfrowych umieszczona na stronie głównej. Znikła natomiast główna wyszukiwarka światowych zasobów OAI.
d) Większość katalogów multidyscyplinarnych oraz wiele specjalistycznych (tematycznych) upadło z braku funduszy albo utraciło swoją wartość naukową na skutek komercjalizacji.
e) Pojawiła się ogromna ilość zasobów graficznych (galerie, muzea sieciowe itp.) oraz multimedialnych (audycje audio, filmy, telewizja internetowa, prezentacje internetowe, niekiedy ciekawie animowane).

Organizacja zasobów Biblioteki

  • Głównym zasobem są wspomniane streszczenia z tych czasopism i wydawnictw, które udostępniają je w postaci ładunków RSS/Atom. Wszystkie źródła streszczeń są wyszczególnione w portletach na dole strony głównej oraz na odpowiednich stronach tematycznych. Kliknięcie na tytuł źródła prowadzi do całości zasobów (streszczeń) z tego źródła. Wyświetlanie tych streszczeń podzieliłem na strony po 40 streszczeń, gdyż tyle maksymalnie może tłumaczyć translator Google w kiepskich warunkach połączenia z siecią.
  • Oprócz tego w Bibliotece znajdują się streszczenia referatów z ekonomii, a w przyszłości być może z innych dziedzin, ale są to referaty z uznanych repozytoriów/archiwów. Często mają one status preprintów.
  • Czasopisma, które nie udostępniają ładunków RSS są umieszczane na stronach tematycznych (w poprzedniej wersji Biblioteki zwanych Małymi Portalami), z odnośnikami prowadzącymi na ogół od razu do spisów treści. W Bibliotece staram się umieszczać tylko czasopisma kwalifikowane, tzn. po przede wszystkim recenzowane. W dziedzinach takich jak sztuka bądź inżynieria kwalifikacji dokonuję wg zasad dawnego SOSIG (RDN) o ile nie zajmuje to zbyt wiele czasu. Toteż mogą tu przez przypadek trafić źródła o wartości niższej.
  • Materiały, których nie zaliczam do źródeł naukowych, ale przydatne do studiowania umieszczam w osobnych sekcjach na stronie głównej i stronach tematycznych. Polecam zwłaszcza studentom.
  • Docelowo strony tematyczne będą miały u dołu czytelnie i galerie źródeł multimedialnych.
  • MENUstron tematycznych znajduje się w górnej części każdej strony, w postaci wielokolorowej tablicy.
  • Strona główna przeznaczona jest na źródła, których nie da się (albo nie ma sensu) kwalifikować jako źródeł tematycznych. Czyli są tutaj źródła multidyscyplinarne, ogólne itp., a także kolekcje, archiwa itp, oraz odnośniki do wydawnictw multidyscyplinarnych, które na swoich stronach zamieściły wykaz wydawanych czasopism.

Optymalna strategia przeszukiwania Biblioteki

A. Źródła naukowe

  • Najłatwiej, jeśli znamy nazwisko autora albo dokładne brzmienie tytułu. Wówczas wystarczy wpisać je do wyszukiwarki w prawym górnym rogu strony. Ale nie wszystkie czasopisma w ładunkach RSS umieszczają nazwiska autorów, więc nie jest to sposób na 100% pewny.
  • Wyszukując tematycznie najpierw korzystamy z wyszukiwarki. Za jej pomocą możemy znaleźć najnowsze prace na dany temat, oczywiście jeśli dobierzemy trafne słowa kluczowe.
    Niestety z uwagi na wielkość zasobów nie mogłem zainstalować mocnej infrastruktury technicznej do wyszukiwania, toteż wyszukiwarka nie obsługuje wildcards (* i $), więc trzeba ograniczyć się do składni wykorzystującej OR. Korzystając ze składni AND nie należy wpisywać AND, a tylko poszczególne składowe wyrażenia. Wyszukiwarka obsługuje wyrażenia wielowyrazowe, standardowo, tzn. wykorzystując cudzysłowy.
  • Streszczenia są "zasysane" od mniej więcej początku 2011 roku. Starszych prac nie znajdziemy wyszukiwarką. Z jednym wyjątkiem - mianowicie jeden z ładunków RSS ekonomicznych zawiera nie streszczenia, a cytowania, więc można trafić na dobre (cytowane) prace starsze.
  • Olbrzymia większość streszczeń jest w języku angielskim. Ale jest także sporo streszczeń po portugalsku, francusku i hiszpańsku, zdarzają się także w językach słowiańskich, w niemieckim, w chińskim itd.
  • Jeśli dopiero zapoznajemy się z nową dla nas dziedziną, warto przejrzeć kilka-kilkanaście stron ładunków. Zatem w portletach na dole strony głównej lub strony tematycznej wybieramy tytuł najbliższy naszym zainteresowaniom i klikamy.
  • W drugiej kolejności korzystamy z odpowiednich wyszukiwarek zamieszczonych na stronie głównej oraz zamieszczonych na stronie tematycznej, a także na stronie Ukryty Internet.
  • W trzeciej kolejności przeszukujemy czasopisma wyszczególnione na interesującej nas stronie tematycznej. Niektóre czasopisma na swych stronach zamieszczają indeksy autorów albo indeksy tematyczne.
  • W czwartej kolejności sprawdzamy, czy wydawnictwa zamieszczone na stronie tematycznej (jeśli są) wydaje interesujące nas czasopismo, a następnie sprawdzamy pod tym kątem wydawnictwa zamieszczone w sekcjach czasopism na stronie głównej.
  • Na stronie głównej i na niektórych stronach tematycznych są także sekcje kolekcji, bibliotek, archiwów, czytelnie itp. Polecam także wyszukiwarki umieszczone na stronie głównej w prawej szpalcie. Może trafimy na interesującą książkę albo na artykuł opublikowany w postaci strony internetowej?
  • Uwaga: kwalifikacja tematyczna źródeł nie zawsze jest precyzyjna. Dotyczy to głównie źródeł z pogranicza różnych dziedzin. Toteż nie dziwmy się, że czasem na danej stronie trafimy np. na czasopismo z inną dziedziną w tytule (np. geofizyka na stronie o Kosmosie).

B. Materiały do studiowania

  • Na razie zachęcam tylko do przeglądania odpowiednich sekcji na stronach tematycznych i na stronie głównej. Dalsze porady wkrótce.

C. Tłumaczenie za pomocą translatora

  • Zasadniczo translator powinien tłumaczyć automatycznie na wybrany język. Bywa jednak, że nie rozpoznaje języka źródłowego, zwłaszcza innego, niż angielski. Wówczas nie ma rady - trzeba korzystać z translatora zewnętrznego i odpowiednio go ustawić.
  • Translator domyślnie nastawiony jest na język polski jako źródłowy, ale rozpoznaje strony wielojęzyczne. Aby szybko powrócić do oryginalnej strony wystarczy kliknąć krzyżyk po prawej stronie belki translatora (widocznej tylko podczas tłumaczenia).